FERRUH KETHÜDA CAMİ-Balat

ferruh kethüda

BALAT TEKKESİ

İstanbul’un Balat semtinde bulunan cami, Kanuni Sultan Süleyman’ın veziri Semiz Ali Paşa’nın kethüdası Ferruh Ağa tarafından 1563 tarihinde yaptırılmıştır. Cami, Osmanlı döneminde Halvetiyye tarikatının Sünbüliye koluna ait bir tekke olarak da kullanıldığı için Balat Tekkesi adıyla da ünlenmiştir. Tekkeye ait diğer bölümler zaman içinde yıkılıp ortadan kalkmıştır. Külliyeden günümüze sadece cami ve çeşme kalabilmiştir. Dikdörtgen planlı olarak, kesme taştan inşa edilen caminin mihrabı baştan başa Tekfur Sarayı imalatı olan değerli çinilerle kaplıdır.

Merkezi kubbeli camilerde uygulanan mihrap çıkıntısının ahşap çatılı bir yapıda  görülmesi dikkat çekicidir. Son cemaat yerinin ilk yapıldığında, kare kesitli taş kaidelere oturan sekiz adet ahşap dikmenin taşıdığı açık bir sundurma şeklinde olduğu tahmin edilebilir. Dikmelerin arası geçen yüzyılın son çeyreğinde ahşap duvarlarla, son onarımda ise demir çerçeveli cam kaplanarak özelliğini kaybetmiştir.

Harimin duvarları bir sıra küfeki taşı ve iki sıra tuğla ile örülmüştür. Kuzey duvarının yer alan giriş breş taşından ve beyaz mermerden kaval silmelerle kuşatılmış, alçak kabartma rumilerin yer aldığı bir alınlık ile taçlandırılmıştır. Basık kemerli alınlığın üzerinde baninin adını ve inşa tarihini gösteren Arapça kitabe bulunur. Harimin duvarında iki sıra halinde sıralanmış pencereler yer almaktadır. İçeride kuzey duvarı boyunca  hünkar mahfili uzanır. süsleme açısından camide en dikkat çekici yer mihraptır. Tekfur Sarayı imalathanesinde yapılmış çini levhalar, beyaz zemin üzerine kırmızı, yeşil, firuze ve lacivert kullanılarak şakayık ve hançer yaprağı gibi natüralist motifler işlenmiştir. Mihrap  dışındaki diğer çiniler yer yer sökülmüş ve harap edilmiştir.

Pencerelerin içlerinde, zeminde beyaz mermere renkli taş katılmış dikdörtgenler, mihrap şamdanlarının arkasında, süpürgelik hizasında yer alan Bursa kemerli ve palmetli mermer levhalar, mukarnaslarla donatılmış ahşap mahfil sütunları ile dışarıda güneybatı köşesinde yer alan güneş saati de kayda değer unsurlardır. Çıtalar ile taksim edilmiş düz bir satha sahip ahşap tavanın ortasında vaktiyle, çatı altında gizlenen ahşap bir kubbenin var olduğu bilinmektedir. Harimin kuzeybatı köşesinde yükselen minare bütünüyle kesme küfeki taşından örülmüş olup iki yapıdan kalma yarım sekizgen kaidesi, barok üslubunda kesik koni biçimde pabucu, daire kesitli gövdesi, kaval silmeli şerefesi ve kurşun kaplı konik ahşap külahı ile dikkat çeker.

Ferruh Ağa’nın mezarı caminin ön tarafındaki hazire içinde bulunmaktadır.

Share
This entry was posted in Eserleri and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>